Топ мэдээнүүд

НӨАТ-ын урамшууллын 2020 оны 10 дугаар сарын сугалааны тохирлын нэвтрүүлэг 10-р сарын 18-ны ням гарагт Боловсрол телевизээр орон даяар шууд явагдана.

Манай улс ФАТФ олон улсын байгууллагын эдийн засгийн саарал жагсаалтаас гарахаар болсон. Мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэхийн эсрэг бүх арга хэмжээг авч олон улсын байгууллагаас өгсөн шалгуурыг бүрэн хангасан гэж үзсэн байна. Саарал жагсаалтаас гарснаар гадны хөрөнгө оруулагчдыг саадгүй татах, аж ахуй нэгжүүдийн гадаад зах зээл рүү хийх өндөр дүн бүхий гүйлгээ хурдтай явагдах боломж дахин нээгдлээ.

Архив...

Эдийн засаг

Коронавируст халдварын улмаас эдийн засаг хүндэрч эхэлсэн. 2020 оны сүүлийн улирал улам хэцүүдэж болзошгүйг сануулж байсан юм. Тэгвэл байдал харьцангуй дээрдэж эдийн засаг сэргэж эхэлснийг Монголбанкнаас мэдээллээ. Өсөлт ажиглагдаж байгаа энэ хөдөлгөөн 2021 онд үргэлжилж эдийн засгийн өсөлт 6-8 хувьд хүрнэ гэж тооцоолсон байна. Харин инфляци 6 хувьд хадгалагдана гэдгийг эдийн засагчид хэллээ.

Архив...

Эдийн засаг

Манай улсын эдийн засгийн гол түшиц нь уул уурхай. Хэрвээ зөв ашиглаж чадвал гэрлийн хурдаар өндөр хөгжилд хүрэх боломж бий. Гэтэл өнөөдрийн байдлаар манай улс уул уурхайгаас олсон орлогынхоо 99 хувийг өр зээлээс авахуулаад бусад зүйлд зарж, ердөө 1 хувийг нь хуримтлал болгон үлдээдэг байна. Тэгвэл мөнгөтэй болж, хөгжил хүсч л байгаа бол дор хаяж орлогынхоо 15 хувийг авч үлдэх ёстойг Дэлхийн банк зөвлөлөө.

Архив...

Эдийн засаг

Манай улс энэ сарын 21-ний өдөр гэхэд ФАТФ-ын саарал жагсаалтаас гарна гэж тооцоолж байна. Мөнгө угаах, терроризмийг санхүүжүүлэх нөхцөл бүрдсэн учраас гадны хөрөнгө оруулалтаас эхлээд бусад саад хоригийг олон улсын байгууллагаас Монголын эдийн засагт тавиад байсан юм. Тэгвэл ФАТФ-ын тавьсан шаардлага, хууль эрх зүйн өөрчлөлтүүдийг биелүүлж дууссан гэдгийг сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар хэллээ.

Улсын их хурлын намрын чуулган ирэх оны мөнгөний бодлого хэлэлцэж эхэллээ. 2021 оны хувьд эдийн засагт сайн мэдээ ирнэ гэж төв банк үзэж байна. Олон улсын байгууллагууд ч Монголын эдийн засгийг 5-6 хувиар өснө гэсэн тооцоолол хийлээ. Цар тахлын хөл хорионы дараа дэлхийн эдийн засаг огцом тэлэх учраас энэ боломжийг алдаж болохгүйг гишүүд онцолж байна. Мөн хөл хорионы улмаас Монгол банкинд алт тушаалт нэмэгдсэн. Оны төгсгөлд 20 тоннд хүрэх тооцоо байна.

Засгийн газар орон сууцны ипотекийн зээлийн хүүг 6 хувь болгохоор төлөвлөөд байгаа. Энэ ажлыг биелүүлэхээр Улсын Их Хурал, Засгийн газар, Монгол банкны хамтарсан ажлын хэсэг байгуулагджээ. 6 хувь болголоо гэхэд өмнө нь зээл авсан иргэдийг хэрхэн хамруулах, шинээр олгогдохоор болсон зээлийг хэрхэн шийдвэрлэх гээд олон асуудал үүсэж байгааг Төв банкны дэд ерөнхийлөгч хэлж байна. Гэхдээ богино хугацаанд эдгээр асуудлыг шийдвэрлэж дуусгахаар төлөвлөжээ.

Монгол Улсын засгийн газар ирэх оны улсын нэгдсэн төсөв боловсруулж дууссан байна. Улсын их хурал анх удаа нэгдсэн төсвийн зарлагыг дураараа нэмэгдүүлэх боломжгүйгээр хэлэлцэх юм. Засгийн газрын хувьд зарлагаа хоёр дахин бууруулж чадсан бол зэс, нүүрсний орлого нэмэгдэх тооцоог хийсэн байна. Мөн төсөвт коронавируст халдварын эсрэг вакцин гарвал яаралтай худалдан авах хөрөнгийг шийдвэрлэн тусгажээ.

Засгийн газар олон улсын зах зээлд 5 хувийн хүүтэй 600 сая долларын "Номад" нэртэй бонд бүрэн гаргаж дууслаа. Гэхдээ энэ мөнгө Монголын дансанд орохгүй. Харин ирэх жил төлөх 10 хувийн хүүтэй 500 сая долларын Мазаалай бондоор солигдох юм. Өөрөөр хэлбэл Монгол Улс бага хүүтэй зээл авч, өндөр хүүтэй зээлээ төлөхөөр болж байна. Ингэснээр жилд төлдөг бондын хүү 26.7 сая доллар буюу 70 гаруй тэрбум төгрөгөөр хэмнэгдэх тооцоо хийжээ.

Монгол Улсын эдийн засаг 2020 онд коронавируст халдварын улмаас 2.4 хувиар агшихаар байна. 2009 оны хямралаас хойш Монголын эдийн засаг анх удаа ийм цохилтод орж байгаа юм. Гэхдээ бусад улс орныг бодвол хүнд сорилтыг харьцангуй хохирол багатай туулж байгааг Дэлхийн банкнаас мэдээллээ. Цар тахал дарагдаж, хөл хорио дууссаны дараах хоёр жилд Монгол Улсын эдийн засаг сэргэж, 5-аас дээш хувиар өсөх төлөв ажиглагдаж байгааг Дэлхийн банкны эдийн засагчид зурагласан байна.

Манай улс ФАТФ байгууллагын саарал жагсаалтаас гарах болзлыг өнгөрсөн тавдугаар сард бүрэн хангаж үүрэг даалгаврыг биелүүлсэн. Гэвч тус байгууллагын төлөөлөгчид манай улсад биеэр ирж газар дээрх шалгалтыг явуулснаар албан ёсоор саарал жагсаалтаас гарсан гэдгийг олон улсад зарлах юм. Уг ажил КОВИД-19 халдварын нөхцөл байдлаас шалтгаалж өнөөдрийг хүртэл хийгдээгүй байна. Тэгвэл ирэх 10-р сард ФАТФ байгууллагын төлөөлөгчдийг хүлээн авахаар болжээ.

Үндэсний Статистикийн хорооноос Монгол Улсын эдийн засаг, нийгэмд COVID-19 цар тахлын нөлөөллийн талаарх 2020 оны эхний найман сарын төлөв байдлыг танилцуулжээ.

Өчигдөр буюу 2020 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдөр НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохирол журмын дагуу явагдлаа.

НӨАТ-ын урамшууллын 2020 оны 09 дүгээр сарын сугалааны тохирлын нэвтрүүлэг 09-р сарын 20-ны Ням гарагт Боловсрол телевизээр орон даяар шууд явагдана.

Архив...

Эдийн засаг

Зээлийн шаардлага хөнгөрөхөөс гадна жижиг дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих гол бодлого нь арилжааны банкны зээлийн хүүг бууруулах. Яг энэ ажлыг хийхээр Улсын их хурал стратеги батлаад байгаа. Төлөвлөгөө ёсоор бол ирэх дөрвөн жилд зээлийн хүү дөрвөн хувиар буурах юм. Тэгвэл Банкнуудын холбооны зүгээс энэ жилдээ хүү бууруулах боломж байхгүй. Харин ирэх гурван жилд нөөц бололцоо дайчилна гэдгийг онцоллоо.

Жижиг дунд болон бичил бизнес эрхлэгчид банкнаас зээл авахад олон шалгуур давах шаардлага тулгардаг. Тэгвэл банкууд дааж давшгүй их ачааллыг бууруулах зорилгоор яриа хэлцэл эхлүүллээ. Зээл өгөхдөө зөвхөн үл хөдлөх хөрөнгө барьцаалах биш хөдлөх болон тухайн бизнесийн санхүүгийн сайтар тооцоонд үндэслэн зээл олгодог байж болно гэсэн эхний төлөвлөгөөг гаргасан байна.

Үндэсний статистикийн хороо энэ оны эхний наймдугаар сарын нийгэм эдийн засгийн статистик мэдээлэл танилцууллаа. Коронавируст халдварын улмаас төсвийн орлого олон их наядаар тасалдаж байгааг онцолж байна. Өнөөдрийн байдлаар төсвийн орлого 2.7 их наяд төгрөгийн алдагдалтай байгааг статистикчид хэллээ.

Коронавируст халдварын улмаас банкны салбарт хэд хэдэн өөрчлөлт ажиглагдсан байна. Нэг талд хадгаламжийн хүү бууруулахаар ажиллаж байгаа бол нөгөө талд чанаргүй зээл өсчээ. Чанаргүй зээлийн дийлэнх хувийг арилжааны банкны гол зээлдэгчид болох уул уурхай болон тээврийн салбар эзэлжээ. Иргэдийн хувьд зээл гэхээсээ илүү мөнгөө хадгалахыг илүүд үзэж эхэлснийг банкны салбарын төлөөлөл онцоллоо. Ялангуяа валютын хадгаламж нэмэгдсэн байна.

Манай улс Дэлхийн банкнаас хорин сая долларын нэн хөнгөлөлттэй зээл авлаа. Энэ мөнгийг иргэд аж ахуй нэгжүүдэд дэмжлэг үзүүлэхэд зарцуулах юм. Эдийн засгийн хүндрэлтэй цаг үед нийгмийн даатгалын шимтгэлийг тэглэх, хөнгөлөхөд зориулахаар болжээ. Дэлхийн банк хөнгөлөлттэй зээл олгохоос гадна коронавирусний эсрэг тэмцэлд нэг сая долларын буцалтгүй тусламж үзүүллээ.

Өнгөрсөн оны 12-р сард НӨАТ-ын 10 хувийг 5 хувь болгон бууруулах хуулийн төслөө УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж УИХ-ын даргад өргөн барьж байсан. Түүний өргөн барьсан хуулийг УИХ-аар хэлэлцсэн ч олонхийн дэмжлэг авч чадалгүй унаж байсан удаатай. Тэгвэл тэрээр уг хуулийн төслөө УИХ-ын даргад дахин өргөн барилаа. Учир нь шинэ парламент, шинэ засгийн газар бүрдэн ажиллаж байгаа тул хуулийн төслийг дахин хэлэлцэж иргэн, аж ахуй нэгжүүдэд учруулж байгаа татварын дарамтыг багасгах ёстой гэлээ.

Өнгөрсөн долоо хоногт Эрдэнэс Таван Толгой компани иргэдийн ноогдол ашгийг тараахад бэлэн болсноо дуулгасан. Засгийн газраас зөвшөөрөл ирсэн даруйд иргэдийн дансанд шилжүүлэхэд бэлэн гэдгийг үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төвөөс мэдээллээ. Эрдэнэс Таван Толгой компанийн иргэн бүрт олгосон 1072 хувьцааны нэгж үнийг 90 төгрөгөөр тооцсон. Хувьцаагаа бүрэн эзэмшиж буй иргэд 96,480 төгрөгийн ноогдол ашиг авах юм.

Арилжааны банкны зээлийн хүүг бууруулах стратегийг Улсын их хурал өнөөдөр баталлаа. Зээлийн хүүг бууруулахын тулд хадгаламжийн хүүг багасгах шаардлага тулгарч байгаа юм. Өнөөдрийн байдлаар 1 тэрбум төгрөгөөс дээш хадгаламжтай 200-300 гаруй л иргэн бий. Тийм учраас цөөн хадгаламж эзэмшигчдийн эрх ашгаас илүү нийтийг бодох цаг болсныг гишүүд хэллээ. Харин ямар зохицуулалтаар хэрхэн зээлийн хүүг хэрхэн буулгах вэ гэдгийг энэ стратегид тусгасан байна.

Эдийн засгийн байнгын хорооны хуралд ерөнхий аудиторын орлогч Тэнгис нийгмийн даатгалын сангийн хөрөнгийг байршуулсан банкуудаас хоёрынх нь нөхцөл байдал хүнд байгааг талаар дурьдсан. Энэ асуудалд өнөөдөр Монголбанк тайлбар мэдэгдэл хийлээ. Өнөөдрийн байдлаар банкны системийн нөлөө бүхий таван банкны үйл ажиллагаа хэвийн үргэлжилж байгаа гэсэн юм. Орлогч аудиторын өгсөн мэдээлэл бол хариуцлагагүй ташаа мэдээлэл гэж төв банкнаас үзэж байна.

Баримт хэвлэх төхөөрөмж, интернэтийн орчин, хэвлэх цааш зэрэг олон зүйл нэг дор байснаар буцаан олголтын баримтыг хэвлэдэг байсан. Тэгвэл энэ олон асуудлыг хялбар шийдэх технологийг ТЕГ-аас танилцууллаа. Тодруулбал, бизнес эрхлэгчдэд QR код олгох юм байна. Тус кодыг хэрэглэгч өөрийн е-баримт апп-д уншуулснаар буцаан олголтын баримтыг цаасаар бус цахимаар бүртгүүлэх боломж бүрджээ.

Ковид-19 цар тахлын нөхцөл байдлаас үүдэлтэй улсын төсвийн алдагдал урьд өмнөх жилүүдээс эрс нэмэгдэж түүхэн дээд хэмжээндээ хүрсэн. Тиймээс улсын төсвөө тодотгож алдагдлыг оны эцэс гэхэд 3.8 их наяд байхаар төсөл боловсруулсан юм.

Төсвийн байнгын хороогоор Монгол Улсын 2019 оны төсвийн гүйцэтгэлийг батлах тухай Монгол Улсын Их хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцлээ. Өнгөрөгч онд татварын орлого нэг их наяд төгрөгөөр нэмэгдэж, төсвийн алдагдал тооцоолсноос бага байсан тухай Аудитын ерөнхий газраас мэдэгдсэн. Гэхдээ хөрөнгө оруулалтын ажлуудтай холбоотой зарим асуудал шүүмжлэл дагуулж байна.

Үндэсний статистикийн хороо нийгэм, эдийн засгийн мэдээлэл хүргэлээ. Нэг өрхийн бодит мөнгөн орлого 1.2 сая төгрөгт хүрсэн гэдгийг онцолсон байна. Өнгөрсөн хугацаанд шат дараатай нэмэгдүүлсэн тэтгэвэр болон цалингийн өсөлт голлон нөлөөлжээ.

Өнгөрсөн оны 12-р сард Олон Улсын санхүүгийн хориг арга хэмжээний байгууллага буюу “ФАТФ”-аас Монгол Улсыг стратегийн дутагдалтай, ФАТФ-аас гаргасан зөвлөмжийг хэрэгжүүлдэггүй орны тоонд оруулсан. Ингэж саарал жагсаалтад орсны дараа Монгол Улс зургаан үүрэг хүлээсэн. Үүний хоёрыг нь Санхүүгийн Зохицуулах хороо хариуцан гүйцэтгэсэн. Хамгийн түрүүнд хууль эрх зүйн зохицуулалтыг хийжээ. Үл хөдлөх хөрөнгийн зуучлал, алт, үнэт эдлэлийн арилжаа эрхлэгчийг зохицуулалтандаа бүрэн оруулсан гэдгийг Санхүүгийн зохицуулах хорооноос мэдэгдлээ.

Олон улсын санхүүгийн хориг арга хэмжээг хэрэгжүүлэх байгууллага буюу ФАТФ, түүний бүс нутаг хариуцсан байгууллага болох Мөнгө угаахтай тэмцэх Ази, Номхон далайн бүлгээс 2019 оны 9-р сард манай орныг саарал жагсаалтд оруулсан. Манай улс тавьсан 6 даалгаврыг бүрэн биелүүлсэн. Тиймээс 9 сард газар дээрх шалгалтын баг ирж  хяналт тавьснаар бид саарал жагсаалтаас гарна хэмээн Монголбанкны захирал Б.Лхагвасүрэн мэдэгдлээ.

Эдийн засгийн хүндрэлийн улмаас хэрэглээний зээлийн хугацааг 12 сарын 31 дуустал сунгах боломжтой боллоо.

Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар арилжааны банкуудын удирдлагуудтай уулзаж, банкны зээлийн хүүг бууруулах, экспорт, үйлдвэрлэлийг дэмжих зээлийг нэмэгдүүлэх, банк санхүүгийн салбарт реформ хийх зэрэг асуудлаар санал солилцлоо.

Коронавируст цар тахлын улмаас Эрээн боомт хотоор дамжин Монгол Улсын хооронд хийгддэг импорт, экспортын худалдаа буурах хандлагатай байна.

Өчигдөр буюу 2020 оны 07 дугаар сарын 19-ний өдөр НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохирол журмын дагуу явагдлаа. 

Албан татвар төлөгчдийн тухайд улирлын сүүлийн өдрийн 24 цагаас өмнө худалдан авсан төлбөрийн баримтын мэдээллийг дараагийн улирлын эхний сарын 8-ны өдрийн дотор цахим системд бүртгүүлсэн байх журамтай. Улмаар татварын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага ажлын 7 өдөрт багтаан хянадаг байна. Ингэснээр буцаан олгох татварын хэмжээг тодорхойлж гаргадаг гэдгийг хэллээ.

Дэлхийн таваарын бирж дээр COVID-19 цар тахал, мөн ОПЕК-ийн орнуудын эрэлт нийлүүлэлттэй холбоотойгоор өнгөрсөн 3-р сард нефтийн бүтээгдэхүүний үнэ ханш огцом бууж, хасах үзүүлэлттэй болсон. Тэгвэл тэр үетэй харьцуулахад өнөөдөр таваарын биржүүд дээр нөхцөл байдал эргээд сэргэж, өнгөрсөн 3-р сарын 6-наас хойш Брент маркийн нефтийн үнэ анх удаа баррель нь 40 доллараас дээш үнэд хүрчээ.

Монгол Улс ФАТФ байгууллагын эдийн засгийн саарал жагсаалтаас гарах нөхцлөө бүрэн хангасан. Хамгийн сүүлийн тайланд Монгол Улсыг даалгавраа амжилттай биелүүлсэнг тусгажээ. Цаашид эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулж, эрчимтэй өсгөх асуудлаар Улсын их хурлын дарга Монгол банкны ерөнхийлөгчтэй санал солилцлоо. Эдийн засгаа сэргээх их ажлын хажуугаар Европын хар жагсаалтад орсон мэтээр улстөржүүлж худал мэдээ тарах болсныг Их хурлын дарга хэллээ. Тийм учраас ард иргэдийг санхүүгийн үнэн зөв мэдээллээр хангахад анхаарлаа хандуулахыг Монголбанкы ерөнхийлөгчөөс хүссэн байна.

Манай улс ФАТФ байгууллагын эдийн засгийн саарал жагсаалтаас гарах нөхцлөө бүрэн хангасан байна. Сүүлийн тайланд Монгол Улс хүлээсэн үүргээ үүргээ бүрэн биелүүлсэнг тусгажээ. Манай улсыг мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхийн эсрэг дорвитой арга хэмжээ аваагүй гэж ФАТФ үзэж байсан юм. Саарал жагсаалт хүндэрвэл олон улсад хэрэглэдэг виза карт ажиллагаагүй болохоос эхлээд хөрөнгө оруулагчид нүүр буруулж эдийн засгийн хувьд дэлхийгээс таслагдах хүндхэн сорилт үүссэн. Үүнийг манай улс богино хугацаанд өөрчилж, засгийн газар шийдвэртэй алхам хийж чадсаныг Төв банкнаас мэдээллээ.

Дэлхийн зах зээл дээр Брент маркийн газрын тосны үнэ 35.77 ам.доллар/баррель болсон нь өнгөрсөн долоо хоногоос 17.5 хувиар өссөн болохыг харуулж байна. Хэдийгээр дэлхийн зах зээлд газрын тосны үнэ өссөн ч манай улс шатахууны жижиглэнгийн үнэ барина гэдгийг АМГТГ-аас мэдэгдлээ.

Мөн өнөөдөр Төв банкны хоёр дэд ерөнхийлөгчийг томилсон байна. Монголбанкны ерөнхийлөгч Баяртсайханыг огцруулснаар дэд ерөнхийлөгчийн суудал эзгүй байсан юм. Тэргүүн дэд ерөнхийлөгчөөр Г.Дөлгөөн, дэд ерөнхийлөгчөөр Г.Энхтайваныг томиллоо. Улсын эдийн засаг FATF байгууллагын саарал жагсаалтад орсон. Эндээс гарах нь эхний даалгавар гэдгийг Улсын Их Хурлын дарга онцолсон байна.

Дэлхий даяар коронавируст халдвар тархсанаас үүдэн олон өөрчлөлт гарч байгаа. Тодруулбал АНУ-ын газрын тосны үнэ түүхэндээ анх удаа хасах руу орсон нь олны анхаарлыг татаад байна. АНУ-ын газрын тосны жишиг болох “West Texas Intermediate (WTI)”-д 120 тонн газрын тосны үнэ 37.63 доллар хүртэл бууржээ.

НӨАТ-ын урамшууллын 2020 оны 4 дүгээр сарын сугалааны тохирлын нэвтрүүлэг 4-р сарын 19-ний Ням гарагт 19.10 цагт Боловсрол телевизээр орон даяар шууд явагдана.

Засгийн газраас эдийн засгийг эрчимжүүлэх бодлогын хүрээнд 700 мянган иргэдийг НДШ болон ХХОАТ-аас зургаан сарын хугацаанд чөлөөлөх шийдвэрийг гаргасан. Уг шийдвэрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой УИХ холбогдох хуульд өөрчлөлт оруулан батласан.

Энэ мэтчилэн арилжааны банкууд иргэдийг хүндрүүлж, төр засгийн шийдвэрт хойрго хандаж байгаа нь банкууд монополь  тогтоосныг харуулж байгаа юм. Тиймээс банкны салбарт цогц шинэчлэл хийх УИХ-ын ажлын хэсэг байгуулагдсан. Тус ажлын хэсэг нэн тэргүүнд банкуудыг хувьцаат компани хэлбэрээр ажиллуулах шаардлагатай гэж мэдэгдлээ. Учир нь нэгээс хоёр хүний эзэмшилд байдаг арилжааны банкуудад Монголын эдийн засгийг хариуцуулж байгаа нь өнөөдрийн нөхцөлд хүргэсэн гэдгийг УИХ-ын гишүүн Б.Баттөмөр онцоллоо.

Хэрэглээний зээл болон орон сууцны ипотекийн зээл хойшлуулах засгийн газрын шийдвэр арилжааны банкууд дээд очоод удаа дараа гацсан. Энэ асуудлаар УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хороо иргэдийн гомдлын дагуу мэдээлэл сонслоо. Энэ үеэр ипотекийн зээлийг 6 сараас хойшлуулах хүсэлтийг тавдугаар сарын нэгэн хүртэл авна гэдгийг Төв банкны төлөөлөл хэллээ. Мөн үндсэн төлбөрт хүү тооцож, ямар нэгэн баримт шаардахгүйгээр зээлийн төлбөрийг хойшлуулах чиглэл өгчээ.

Манай улс 2015 оноос хойш иргэн аж ахуй нэгжүүдийн худалдан авалт, орлогын гүйлгээнд НӨАТ ногдуулан 10 хувийн шимтгэл авдаг болсон. Үүнээс иргэд 2 хувийн буцаан олголт авч сугалаанд оролцох баримттай үлддэг. Тэгвэл таван жилийн хугацаанд хэрэгжиж ирсэн НӨАТ манай улсын төсвийн 30 хувь буюу 2.7 их наяд төгрөгийг төвлөрүүлж байна.

Ерөнхий сайд банкны салбарт реформ хийх цаг нь болсон байгааг мэдэгдсэн. Тэгвэл энэ ажил эхэлсэн бололтой. Өнөөдөр эрх баригч Монгол Ардын намын бүлэг арилжааны банкны шинэчлэлийн асуудлаар хуралдсан гэдгийг Ж.Бат-Эрдэнэ гишүүн хэллээ. Эхний ээлжинд хадгаламжийн хүүг бууруулах, нэг хүний эзэмшилд банкны 20-иос илүү хувь байхыг хориглох зэрэг асуудлыг хөнджээ.

Монгол Улсын иргэн бүр Таван толгойн орд газраас 1072 ширхэг хувьцаа эзэмшиж байгаа. Энэ хувьцаа 10 жилийн дараа анх удаа амь орж ирэх сарын нэгний өдрөөс  ноогдол ашиг тараахад бэлэн болжээ. Тэгвэл үүнтэй холбоотойгоор хувьцаа худалдаж авна гэсэн хуурамч зар түгэж байгааг Эрдэнэс Таван толгой компаниас анхаарууллаа. Тиймээс аливаа худал мэдээлэлд автахгүй байхыг иргэдэд уриалсан байна.

Гурван ээлжээр хичээллэж байгаа төрийн өмчийн сургуулийн ачааллыг хувийн сургуулиуд 10 гаруй хувиар бууруулан ажиллаж байна. Өөрөөр бол улсын хэмжээнд 650 гаруй мянган хүүхэд суралцаж байгаагаас 50 орчим мянган хүүхэд хувийн сургуульд суралцаж байгаа юм. Улсаас ямар нэг татаас авдаггүй хувийн хэвшлийн сургуулиудын дийлэнх нь ашгийн бус статусаар үйл ажиллагаа явуулж сургалтын төлбөрөөрөө зардлаа нөхдөг байна. Тиймээс онцгой дэглэм тогтоосон хугацааны төлбөрийг сурагчдад буцаан олгох боломжгүйг хэллээ. Үүнээс гадна дийлэнх сургуулиуд санхүүгийн хүндрэлд орж эхэлсэн байна.

БНХАУ-аас дамжин өнгөрөх чингэлгийн транзит 102 галт тэрэгний аялал цуцлагдсан нь дамжин өнгөрөх тээвэр буурахад нөлөөлснийг албаныхан ярьж байна. Импортын тээвэр 8 хувиар, орон нутгийн тээвэрлэлт 10 орчим хувиар буурчээ. Өндөр тарифтай ачаа тээвэр буурсан, халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх ажилд төлөвлөгдөөгүй зардал гарсан, УОК-оос өгсөн үүрэг даалгаврыг биелүүлэхэд нэмэлт зардал гаргаж байгаа зэргээс шалтгаалж УБТЗ өнөөдрийн байдлаар 16.3 тэрбум төгрөгийн орлогоо алджээ.