Нийгэм

ХХААХҮ-ийн дэд сайдаар ахлуулсан баг хаваржилт хүндэрсэн Хөвсгөл аймгийн зарим сумдад ажиллалаа. Хөвсгөл аймгийн таван суманд хаваржилт хүндэрч зудын өндөр эрсдэлтэй үнэлэгдсэн байна. Цагаан сараас хойш орсон их хэмжээний цас даваа гүвээг хааж, малчдад очих өвс тэжээл ч саатжээ. Хөдөө аж ахуйн дэд сайд газар дээр нь ажиллаж нөхцөл байдалтай танилцаад орон нутгийн удирдлагуудад зарим үүрэг даалгавар өгч ажилласан байна.

Хөвсгөл аймгийн тухайд өвлийг өнөтэй давсан ч цагаан сараас хойш нөхцөл байдал хүндэрчээ. Хэд хэдэн удаагийн давтамжтай орсон их хэмжээний цас мал бэлчээрлэх боломжгүй болгосон байна. Өнөөдрийн байдлаар Хөвсгөл аймгийн таван сум зудын өндөр эрсдэлтэй, дөрвөн сум эрсдэлтэй гэж дүгнэгдээд байна.

Зудын өндөр эрсдэлтэй сумдад Шинэ-Идэр, Галт, Жаргалант, Цэцэрлэг багтаж байна. Эдгээр сумдад цасны зузаан 50-70 см, гуу жалга хэсэгтээ 90-150 см болжээ. Энэ нь бог мал бэлчээрлэх боломжгүй болгосон байлаа.

Малчид өвөлд харилцан адилгүй бэлдсэн байсан нь харагдаж байна гэж албаныхан ч дүгнэсэн юм. Зудын байдалд малын хорогдолтой айл ч цөөнгүй байлаа.

Харин өвс тэжээлээ малын тоо толгойдоо тохируулан бэлдсэн малчин өрх малын хорогдолгүй хаваржиж байлаа.

Малчдын хувьд хадлан тэжээлийг хоёр портероор нь, хэдэн тонноор нь бэлдсэн айл өрх ч байсан юм. Мөн өвс тэжээлээ дуусахаас нь өмнө татаагүйгээс өвс тэжээлгүй болох асуудал гарсан байлаа. Тухайлбал Шинэ-Идэр суманд хүрэх өвс ачсан машин сумаас 20 км-ийн зайнд цасанд боогдож гурав хоног саатжээ.  Ингэж саатснаас шалтгаалан зарим айл өрхүүд өвс тэжээлгүй болох тохиолдол их гарсан байна. Өвс тэжээлгүйн улмаас мал өл алдаж хорогдох тохиолдол гарч байгааг сум орон нутгийн удирдлагууд хэлж байлаа.

Хаваржилт хүндэрсэн сумдад аймгийн аюулгүй нөөцөөс өвс тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ. Мөн аймаг орон нутгийн иргэд, аж ахуйн нэгж байгуулагын дэмжлэгтэйгээр хандив цуглуулж аймгийнхаа нэн шаардлагатай салбар чиглэлд зарцуулж байгаа юм байна.

Засгийн газраас Хөвсгөл аймагт 750 тн өвсийг үнэ төлбөргүй, харин 600 гаруй тн тэжээлийг 50 хувийн хөнгөлөлттэй олгожээ.

Хөвсгөл аймгийн нөхцөл байдалтай ХХААХҮ-ийн дэд сайд Ж.Сауле танилцаж орон нутгийн удирдлагуудад мэргэжил аргазүйн зөвлөгөө өгч ажиллалаа.

Хөвсгөл аймгийн сумдад цас их хэмжээгээр орсон. Энэ хаврын дулаан үед шар усны үер болох эрсдэлтэйг дэд сайд албаныханд анхаарууллаа. Тиймээс эдгээр орон нутгийг чиглэн зорьж яваа ард иргэдийг техник хэрэгслийнхээ бүрэн бүтэн байдлыг хангаж замд гарах хэрэгтэйг зөвлөлөө. Орон нутгаас шар усны үер болдог, гол ус хальж эргээ давж зам руу ордог хэсгийн замуудыг хаах хүртэл арга хэмжээ авдаг байна.